De twee jaarlijkse fotowedstrijden in Euregionaal verband met het Limburgs Museum, onze Limburgse fotografen en onze Duitse en Belgische  fotovrienden, als deelnemers, heeft voor 2013 een nieuw thema opgeleverd. Het  thema luidt "Uitingen van Religie in de Limburgen en  in het Rheinland ".  Het gaat daarbij nadrukkelijk om religiebeleving, hoe de Limburgers en de Rheinlanders hun geloof beleven.

Voor ons als Limburgse fotografen zijn de rooms katholieke tradities en de uitingen daarvan een dankbare bron voor het vastleggen van de godsdienstige beleving. Het is ook de meest gemakkelijke weg om dat  in beeld vast te leggen omdat vele uitingen bij de meeste van ons inhoudelijk bekend zijn.  Alleen aandacht voor de  Rooms Katholieke geloofsbeleving  zou naar mijn mening echter geen recht doen aan de ontstane diversiteit.  Een grote inzending van de beleving van één religie vermindert ook voor de inzender de kans op een goed wedstrijdresultaat. Immers, er is een gerede kans dat de inzendingen dan uit vele gelijksoortige beelden bestaat, waardoor er maar weinige als aansprekend door de selectie komen. Verder blijkt uit een kleine inventarisatie dat de verscheidenheid aan geloofsbeleving in Limburg verrassend groot en breed is, getuige de aanwezige verscheidenheid in religies.

Een blik in de Gemeentegids van Sittard-Geleen laat onder het hoofdstuk religieuze genootschappen naast Rooms Katholiek, een breed scala van Geloofsbelevingen zien; Evangelisch, Gereformeerd, Evangelisch Luthers, Remonstrants, Protestants, Doopsgezind, Pinkstergemeente, Baptisten, Apostolisch, International Full Gospel Church, Molukse kerken, Islam en uit diverse andere bronnen Joods (Synagoge Maastricht), Hindoe (Mandirtempel Roermond), Boeddhisme (onder ander Altaren in Chinese restaurants, Tibetaans Boeddhisme Limburg). Verder zijn in de meeste agenda's verdeeld over het jaar religieuze feestdagen en uitingen daarvan te vinden. Met een avondje zoekwerk is veel informatie te verwerven.

De reden om uitingen van religie als onderwerp voor de wedstrijd te kiezen is de plaatsing van de "Mikwe", een joods ritueel badhuis uit de 13e eeuw, in het Limburgs Museum in Venlo. Het ligt naar mijn mening voor de hand dat alleen al daarom de fotowedstrijd van ons een breder spectrum zal vragen dan alleen religieuze beleving binnen de Rooms Katholieke kerk. Ik denk dat het zaak is om ons breder te oriënteren en wel  op mogelijkheden om andere religieuze uitingen in beeld te brengen.

Hoewel de datum van inlevering nog ver weg lijkt is, weet ik uit ervaring, dat het  zaak is om niet te wachten tot de inzendtermijn nadert om met het onderwerp te beginnen. Zeker bij de keuze van een voor de fotograaf in beginsel vreemde religie.  Een eerste stap is een verkenning rond een religie waarvan je de beleving in beeld  zou willen brengen. Internet biedt ook op dit terrein heel veel informatie. Een goede voorkennis van de gekozen religie helpt bij het leggen van de contacten (adressen vind je onder andere in elke gemeentegids en op internet) en het vergroot de kans op een succesvolle samenwerking en een goed fotografisch resultaat. Het maken van goede, duidelijke afspraken over wat de bedoeling is  schept vertrouwen bij de betrokkenen.

Een punt van aandacht is het gegeven dat veel religieuze gebeurtenissen een jaarlijkse frequentie hebben . Met een inzending rond eind mei 2013 begint voor een fotograaf 1 mei aanstaande, een volledig jaar van religieuze feesten en activiteiten.

In het verleden hebben diverse Limburgse fotografen religieuze beleving als onderwerp gekozen.  Ik denk hierbij speciaal aan het indrukwekkende werk van wijlen Jan Steen, een bevlogen Limburgse fotograaf, over het "New Christian Powerhouse of Prayer". Jan stierf  voor de opening van zijn expositie "Black and White Praise and Worship" in de Pelgrimskerk in Treebeek in 2003 .

In het rayonbulletin van november zag ik een stukje van Sander Hulsenboom onder de titel: Een fotograaf is zo goed als het materiaal dat hij gebruikt. Daarin stelt hij het absoluut niet eens te zijn met die stelling en hij stelt voor “lekker te gaan schilderen met licht” en die nieuwe camera-ontwikkelingen maar te laten voor wat ze zijn. Die eerste aanbeveling onderschrijf ik van harte, maar die tweede zie ik toch net iets anders.

Natuurlijk gebruik je 90% van alle gadgets en snufjes niet/nooit of nauwelijks. Maar door al die toeters en bellen worden die dingen wel in grote aantallen verkocht en dat houdt de prijs acceptabel. Dat is toch wel handig als je na jaaaaaaren eens toe bent aan een nieuwe camera. 

En vul voor de aardigheid zelf eens een lijstje in van dingen die je graag op/aan/in je nieuwe camera zou zien. Ik weet er nog wel een paar. Misschien zijn ze er al, maar ik ken ze niet nu en mis ze bij mijn huidige camera. Bij de formaatkeuze ook vierkant aanbieden bijvoorbeeld. Of (zoals in de good-old analoge spiegelreflex) een handmatige scherpstelling via de deelbeeldwig. Dan zou ik onder wat lastiger lichtomstandigheden het nog enigszins fatsoenlijk kunnen zien. De autofocus is dan veel te traag en bovendien erg opzichtig. En de huidige manual focus is belabberd. Sowieso zijn betere opnamen onder slecht licht een continue aandachtspunt

Er valt zeker nog van alles te doen voor camera-ontwikkelaars. En als juist die snufjes, die voor jou van belang zijn, beschikbaar komen, wordt je daarmee nog steeds geen betere fotograaf, maar het realiseren van wat je zelf graag wilt kan toch een stapje eenvoudiger worden. Mooi meegenomen. Toch?

"Lichtsporen" is een analyse van diverse stromingen in de kunst, gecombineerd met de geschiedschrijving van fotografie en film.

Enkele jaren geleden werd ik gewezen op dit boek en toen ik het uit had heb ik direct actie ondernomen om de auteur (René L’Ortije, o.a. docent aan de kunstacademie in Maastricht) te verleiden tot een presentatie voor amateurfotografen in Venlo. Dat werd een heel interessante avond. Ook in de cursus Fotoreflectie bleek L’Ortije een boeiende docent. Het eerste deel van Lichtsporen gaat over de geschiedenis van fotografie en film. Die wordt min of meer chronologisch beschreven en met bekende en representatieve beelden toegelicht. Vervolgens komen diverse fotografische disciplines aan bod. Van documentaire, via toegepaste, tot autonome fotografie. In het derde gedeelte wordt de jonge fotografiegeschiedenis gepresenteerd als een opeenvolging van stromingen en tegenstromingen. Het vierde deel beschrijft de analyse van het beeld in beeldelementen. De verschillende aspecten van een foto als vorm, inhoud, context en functie komen aan de orde. Speciaal voor gebruik binnen onderwijssituaties wordt een aanvullend werkboek ontwikkeld, maar dat is er helaas nog niet. Aan het einde is nog een beknopte omschrijving opgenomen van een aantal technische aspecten van de fotografie.

Het boek is veelomvattend en daarom komt niet alles uitgebreid aan bod. De eerste 20 pagina’s moet je even wennen aan het gesoigneerde en pompeuze taalgebruik van de auteur. Hij heeft een ongelooflijke grote parate kennis op zijn vakgebied en dat klinkt continue door. Ondanks deze nadelen is het boek een aanrader voor iedereen die eens met een ‘helicopter-view’ naar fotografie wil kijken. Het boek bevat een literatuurlijst, registers en lijst van afbeeldingen. Lichtsporen kost 24,90 bij bol.com of bij de betere boekhandel. Jan Nabuurs